Các dấu hiệu mèo bị trầm cảm: Nguyên nhân, cách nhận biết qua hành vi

Nhiều người lầm tưởng rằng mèo là loài động vật độc lập và không biết buồn. Tuy nhiên, các nghiên cứu về hành vi động vật đã chứng minh điều ngược lại: Mèo có thế giới nội tâm cực kỳ phức tạp. Giống như con người, chúng có thể rơi vào trạng thái tâm lý tiêu cực. Vậy dấu hiệu mèo bị trầm cảm là gì? Làm sao để nhận diện và giúp "người bạn bốn chân" vượt qua giai đoạn khó khăn này?

Hãy cùng đi sâu vào tìm hiểu để trở thành một Sen tâm lý và trách nhiệm.

1. Mèo có thực sự biết trầm cảm không?

Trước khi đi vào các dấu hiệu chi tiết, chúng ta cần hiểu rằng trầm cảm ở mèo không giống hoàn toàn với rối loạn lâm sàng ở người. Nó biểu hiện qua sự thay đổi rõ rệt về hành vi và mức độ hạnh phúc.

Trầm cảm ở mèo thường là hệ quả của sự căng thẳng (stress) kéo dài hoặc một biến cố lớn trong đời sống. Nếu không được phát hiện kịp thời, trạng thái này có thể dẫn đến suy giảm hệ miễn dịch và các bệnh lý thể chất nghiêm trọng.

2. Các dấu hiệu mèo bị trầm cảm phổ biến nhất

Để nhận biết mèo có đang "không ổn" hay không, bạn cần quan sát sự thay đổi so với thói quen thường ngày của chúng.

Đây thường là dấu hiệu đầu tiên. Một chú mèo đang trầm cảm thường:

• Chán ăn, bỏ bữa: Ngay cả những món khoái khẩu như pate hay súp thưởng cho mèo cũng không làm chúng hứng thú.

• Ăn quá nhiều: Một số trường hợp hiếm gặp hơn, mèo ăn như một cách để giải tỏa căng thẳng (tương tự như "comfort eating" ở người).

2.2. Ngủ quá nhiều hoặc thay đổi vị trí ngủ

Mèo vốn dĩ ngủ rất nhiều (trung bình 12-16 tiếng/ngày). Tuy nhiên, bạn cần lưu ý nếu thấy mèo:

• Ngủ li bì, không còn những lúc chạy nhảy "ngáo ngơ" vào ban đêm.

• Thay đổi nơi ngủ: Thay vì ngủ trên giường với bạn, chúng chọn rúc sâu vào các góc khuất, gầm giường, tủ quần áo để trốn tránh thế giới.

Ngừng tự vệ sinh hoặc vệ sinh quá mức

Bộ lông là gương phản chiếu sức khỏe của mèo:

• Lông xơ xác: Khi buồn chán, mèo sẽ lười liếm lông, khiến lông trở nên bết dính, xỉn màu.

• Liếm lông đến rụng sạch (Over-grooming): Ngược lại, một số chú mèo liếm một vùng da nhất định liên tục cho đến khi trọc lông để tự trấn an bản thân.

Tiếng kêu thay đổi

Mèo có thể kêu gào liên tục với âm điệu trầm, buồn bã để "than vãn". Ngược lại, một chú mèo vốn hoạt ngôn đột ngột trở nên im lặng bất thường cũng là dấu hiệu đáng báo động.

Thay đổi ngôn ngữ cơ thể

• Tai: Thường xuyên ép sát về phía sau hoặc cụp xuống.

• Đuôi: Ít vẫy chào, thường kẹp chặt vào giữa hai chân sau hoặc buông thõng.

• Ánh mắt: Lờ đờ, đồng tử có thể giãn to dù không phải trong điều kiện thiếu sáng.

Đi vệ sinh bừa bãi

Nếu một chú mèo vốn ngoan ngoãn bỗng nhiên "tè bậy" ra thảm hay ghế sofa, đó không hẳn là hành động trả đũa. Đó có thể là cách chúng truyền đi thông báo về sự bất ổn tâm lý.

3. Tại sao mèo lại bị trầm cảm? 

Hiểu được nguyên nhân sẽ giúp bạn có phương án điều trị hiệu quả nhất, đây là những nguyên nhân khiến mèo 

• Thay đổi môi trường sống và thói quen, chuyển nhà, sửa nhà hoặc thay đổi vị trí đồ đạc đột ngột.

• Sự ra đi của chủ nuôi hoặc một thú cưng khác chung nhà.

• Đau đớn âm thầm do viêm khớp, bệnh thận hoặc răng miệng.

• Chủ nhân quá bận rộn, bỏ mặc mèo một mình quá lâu.

4. Phân biệt giữa trầm cảm và bệnh lý thể chất

Nhiều dấu hiệu của trầm cảm (lười vận động, bỏ ăn) trùng khớp với các bệnh nguy hiểm như suy thận hay gan nhiễm mỡ.

Lời khuyên: Nếu thấy mèo có các dấu hiệu trên kèm theo nôn mửa hoặc sốt. Hay các dấu hiệu trên kéo dài thì hãy đưa mèo đến các phòng khám thú y uy tín ngay lập tức để  kiểm tra sức khỏe tổng quát trước khi kết luận là trầm cảm tâm lý.

5. Cách giúp mèo vượt qua trầm cảm

Nếu bác sĩ xác nhận mèo khỏe mạnh về thể chất, hãy bắt đầu "trị liệu tâm lý":

• Dành thời gian chất lượng: Chơi đùa 15-20 phút mỗi ngày với cần câu mèo hoặc đèn laser.

• Tạo môi trường phong phú: Trang bị cây cào móng (cat tree), mở rèm cửa sổ để mèo ngắm nhìn thế giới.

• Sử dụng Pheromone: Các sản phẩm như Feliway giúp mèo cảm thấy an toàn và giảm lo âu hiệu quả.

• Chế độ dinh dưỡng: Thử đổi sang các loại thức ăn cho mèo có mùi vị hấp dẫn hơn để kích thích khứu giác.

• Kiên nhẫn: Đừng ép mèo phải ra ngoài chơi nếu chúng chưa sẵn sàng.